Deri kanserleri, cildi oluşturan hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucunda gelişen kötü huylu oluşumlardır. En sık görülen türleri bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom ve malign melanomdur. Uzun süreli ultraviyole ışınlarına maruz kalmak önemli risk faktörleri arasındadır; ancak deri kanseri farklı cilt tiplerinde ve güneş görmeyen bölgelerde de gelişebilir.
Bazal Hücreli Karsinom
Bazal hücreli karsinom, en sık görülen deri kanseri türüdür. Genellikle yüz, burun, kulak, saçlı deri ve boyun gibi güneşe yoğun maruz kalan bölgelerde ortaya çıkar. İnci parlaklığında kabarıklık, pembe-kırmızı leke, kabuklanan alan veya iyileşip yeniden açılan yara şeklinde görülebilir.
Çoğunlukla yavaş büyür ve uzak organlara yayılımı nadirdir. Ancak tedavi edilmediğinde çevresindeki deri, kıkırdak, sinir ve kemik dokularına ilerleyerek önemli doku kayıplarına neden olabilir. Bu nedenle erken dönemde cerrahi olarak çıkarılması önemlidir.
Skuamöz Hücreli Karsinom
Skuamöz hücreli karsinom, derinin üst katmanlarında bulunan yassı hücrelerden gelişen yaygın bir deri kanseridir. Sert veya kabuklu bir leke, hızla büyüyen kabarıklık, kanayan yara ya da uzun süre iyileşmeyen cilt değişikliği şeklinde ortaya çıkabilir. Özellikle yüz, kulak, dudak, saçlı deri ve el sırtı gibi güneşe açık bölgelerde görülebilir.
Skuamöz hücreli karsinomun çevre dokulara ilerleme ve vücudun başka bölgelerine yayılma riski bazal hücreli karsinoma göre daha yüksektir. Lezyonun büyüklüğü, derinliği, bulunduğu bölge ve hastanın bağışıklık durumu tedavi planında dikkate alınır. Erken tanı ve uygun cerrahi tedavi, hastalığın kontrol altına alınmasında önemlidir.
Malign Melanom
Malign melanom, cilde rengini veren melanosit hücrelerinden gelişen ve diğer deri kanserlerine göre daha agresif seyredebilme ihtimali bulunan bir kanser türüdür. Mevcut bir benin değişmesiyle ortaya çıkabileceği gibi normal görünen bir cilt alanında yeni bir lezyon şeklinde de gelişebilir.
Asimetri, düzensiz sınırlar, birden fazla renk, zaman içinde büyüme ve görünüm değişikliği melanom açısından değerlendirilmesi gereken belirtiler arasındadır. Malign melanom yakın dokulara ve uzak organlara yayılabileceğinden erken tanı büyük önem taşır. Tedavi planı tümörün kalınlığına, evresine, bulunduğu bölgeye ve patoloji sonucuna göre oluşturulur.
Deri Kanserlerinin Cerrahi Tedavisi
Deri kanserlerinde temel tedavi seçeneklerinden biri, tümörün uygun cerrahi sınırlarla tamamen çıkarılmasıdır. Çıkarılan doku, kanserin türünün ve cerrahi sınırların değerlendirilmesi amacıyla patolojik incelemeye gönderilir. Oluşan doku kaybı; yaranın büyüklüğüne ve yerleşimine göre doğrudan kapatma, lokal flep veya deri grefti gibi rekonstrüktif yöntemlerle onarılabilir.
Op. Dr. Büşra Gedik Toprak tarafından yapılan muayenede lezyonun görünümü, boyutu, yerleşimi ve çevre dokularla ilişkisi değerlendirilir. Tanı doğrulandıktan sonra, kanserli dokunun temizlenmesini ve mümkün olduğunca doğal görünüm ile fonksiyonun korunmasını amaçlayan kişiye özel cerrahi plan hazırlanır. Gerekli durumlarda dermatoloji, patoloji ve onkoloji uzmanlarıyla multidisipliner değerlendirme yapılabilir.
Lezyonun türü, boyutu, derinliği, yerleşimi ve patoloji sonucu değerlendirilerek çıkarılacak doku sınırları planlanır. Özellikle malign melanomda hastalığın evresine göre ek görüntüleme veya lenf bezi değerlendirmesi gerekebilir. Kullanılan ilaçlar, kan sulandırıcılar, kronik hastalıklar, alerjiler ve sigara kullanımı doktora bildirilmelidir. İlaçlar hekim önerisi olmadan bırakılmamalıdır.
Çıkarılan doku, kanser türünün ve cerrahi sınırların değerlendirilmesi için patolojik incelemeye gönderilir. Yaranın büyüklüğüne ve bulunduğu bölgeye göre doğrudan kapatma, deri grefti veya lokal flep ile onarım uygulanabilir. Ameliyat bölgesi temiz ve kuru tutulmalı, pansuman önerilerine uyulmalı ve yoğun fiziksel aktivitelerden doktorun belirttiği süre boyunca kaçınılmalıdır. Patoloji sonucu ve takip kontrolleri ihmal edilmemelidir.
Ameliyat sonrasında kanama, enfeksiyon, yara iyileşmesinde gecikme, belirgin iz, his değişikliği, doku kaybı veya yaranın açılması gibi riskler görülebilir. Patoloji sonucunda cerrahi sınırda kanser hücresi saptanması hâlinde daha geniş bir çıkarma işlemi veya ek tedavi gerekebilir. Deri kanserleri tedaviden sonra tekrarlayabileceğinden düzenli hekim kontrolleri, kişisel cilt takibi ve güneşten korunma önemlidir.
Şüpheli deri lezyonlarının evde koparılması, yakılması veya kontrolsüz yöntemlerle tedavi edilmeye çalışılması tanının gecikmesine neden olabilir. Hızla büyüyen, renk veya şekil değiştiren, kendiliğinden kanayan ya da uzun süre iyileşmeyen oluşumlar mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Her cerrahi işlemde olduğu gibi kanama, enfeksiyon, yara iyileşmesinde gecikme, iz kalması ve ek cerrahi gereksinimi gibi riskler bulunabilir. Burada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin tanı ve tedavi planı kişisel muayene ile patolojik değerlendirme sonrasında belirlenir.
